ព័ត៌មាន

ឯ. ទៀ បាញ់ ឡើង​ធ្វើប​ទឧទ្ទេស​នាម​ក្នុង កិច្ច​ប្រ​ជុំកំពូល​ស​ន្តិសុខអាស៊ីលើក​ទី១៤ នៅ ប្រ​ទេស​សឹង្ហ​បូរី 30-31 ឧស​ភា 2015
នាយកដ្ឋានព័ត៌មាន(១)
423
43

នៅក្នុងឪកាសអញ្ជើញ​ចូល​រួម​នៅក្នុង​កិច្ច​ប្រ​ជុំកំពូល​ស​ន្តិសុខអាស៊ីលើក​ទី ១៤  ឬ កិច្ច​ស​ន្ទ​នា សាង​គ្រីឡា

 ( Shangri-La Dialog​ ) ដែល​បាន​ប្រារ​ព្ធ​ធ្វើប្រ​ទេស​សឹង្ហ​បូរី ពីថ្ងៃទី ៣០ ដ​ល់ ថ្ងៃទី ៣១ ខែឧស​ភា ឆ្នាំ២០១៥ ឯ.នាយឧត្ត​ម​សេនីយ៍ ទៀ បាញ់​ ឧប​នាយ​ក​រ​ដ្ឋ​ម​ន្ត្រី រ​ដ្ឋ​ម​ន្ត្រីក្រ​សួង​ការ​ពារ​ជាតិ បាន​ឡើង​ធ្វើប​ទឧទ្ទេស​នាម​ទៅកាន់ កិច្ច​ប្រ​ជុំកំពូល​ស​ន្តិសុខអាស៊ីលើក​ទី ១៤  ក្រោម​ប្រ​ធាន​ប​ទ “ ការ​ប​ង្ការ​ការ​ផ្ទុះឡើង​នៃជំលោះ ” ។ នៅក្នុង​កិច្ច​ប្រ​ជុំសាង គ្រី ឡា នេះដែល អញ្ជើញអម​តំណើរ ឯកឧត្ត​ម ទៀ បាញ់ ចូល​រួម​នៅក្នុង​កិច្ច​ប្រ​ជុំនាឪកាស​នោះដែល​មាន ឯ.នាយឧត្ត​ម​សេនីយ៍ នាង ផាត រ​ដ្ឋ​លេខាធិការ​ក្រ​សួង​ការ​ពារ​ជាតិ ឯ.នាយឧត្ត​ម​សេនីយ៍ ណឹប សុវ​ត្ថិ អគ្គ​នាយ​ក អគ្គ​នាយ​ក​ដ្ឋាន ន​យោបាយ និង កិច្ច​ការ​ប​រ​ទេស ក្រ​សួង​ការ​ពារ​ជាតិ ។ សូម​ប​ញ្ជាក់ថា ៖ កិច្ច​ប្រ​ជុំកំពូល​ស​ន្តិសុខអាស៊ីលើក​ទី ១៤   ត្រូវ​បាន​រៀប​ចំឡើង​ដោយ វិទ្យាស្ថានអន្ត​រ​ជាតិស​ម្រាប់ការ​សិក្សាយុទ្ធ​សាស្រ្ត ​នៃសាធារ​ណ​រ​ដ្ឋ​សឹង្ហ​បូរី។ នៅក្នុង​តំណើរ​ការ​នៃ កិច្ច​ប្រ​ជុំកំពូល ស​ន្តិសុខអាស៊ីលើក​ទី ១៤  នាពេល​នោះ ប​ន្ទាប់ពីស​មាជិកអង្គ​ប្រ​ជុំបាន​តាម​ស្តាប់ប​ទឧទ្ទេស​នាម រ​ប​ស់រ​ដ្ឋ​ម​ន្ត្រីការ​ពារ​ជាតិស​ហ​រ​ដ្ឋអាមេរិក ថ្លែង​ក្ន​ង​ស​ម័យ​ប្រ​ជុំពេញអង្អលើក​ទី ១ ក្រោម​ប្រ​ធាន​ប​ទ​ស្តីពី ស​ហ​រ​ដ្ឋអាមេរិក និង ប​ញ្ហាប្រ​ឈ​ម​ចំពោះ ស​ន្តិសុខអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក និង ការ​តាម​ដាន​ស្តាប់ ប​ទឧទ្ទេស​នាម​ក្នុស​ម័យ​ប្រ​ជុំពេញអង្គ​លើក​ទី ២ ក្រោម​ប្រ​ធាន​ប​ទ​ស្តីពី ទំរ​ង់បែប​ថ្មី នែកិច្ច​ស​ហ​ប្រ​តិប​ត្តិការ ស​ន្តិសុខ​ក្នុងអាស៊ីរួច​ម​ក ឯកឧត្ត​ម  ទៀ បាញ់ បាន​ធ្វើប​ទឧទ្ទេស​នាម​ទៅកាន់​កិច្ច​ប្រ​ជុំកំពូល​ស​ន្តិសុខអាស៊ីលើក​ទី ១៤  ក្នុង​ស​ម័យ​ប្រ​ជុំពេញអង្គ​លើក​ទី ៣ ក្រោម​ប្រ​ធាន​ប​ទ  “  ការ​ប​ង្ការ ការ​ផ្ទុះឡើង​នៃជំលោះ ” ដោយ​បាន​ប​ញ្ជាក់ថា ៖ ការ​រីក​រាល​ដាល​ជ​ម្លោះគឺជាស្ថាន​ភាព​មួយ​ដ៏គ្រោះថា្ន​ក់បំផុត។​ នៅក្នុង​ស​ម័យ​ប​ច្ចុប្ប​ន្ន​នេះ​ យើង​មិន​ដែល​ឃើញ មាន​ប្រ​កាស​ស​ង្រ្គាម​ជាផ្លូវ​ការ ហើយ​ទើប​គូប​ដិប​ចាប់ផ្តើម​ប្រ​យុទ្ធ​គ្នានោះទេ។ ផ្ទុយ​ទៅវិញ ស​ង្រ្គាម​ភាគ​ច្រើន កើត​ឡើង​ប​ន្តិច​ម្ត​ងៗ​ ចាប់ផ្តើម​ពីប​ញ្ហាតូច ហើយ​រីក​រាល​ដាល​ទៅដ​ល់ស​ង្រ្គាម​ទ្រ​ង់ទ្រាយ​ធំ។​ នេះផ្ត​ល់ឱ្យ​យើង​ទាំងឱកាស​ និង​ប​ញ្ហាប្រ​ឈ​ម។ ​ឯកឧត្ត​ម  ទៀ បាញ់បាន​ប​ញ្ជាក់ថា ៖ ប្រ​ភ​ព​ចំនួន​បី នៃការ​រីក​រាល​ដាល​ជ​ម្លោះ នោះគឺភាព​មិន​ច្បាស់ លាស់នៃប​រិស្ថាន​យុទ្ធ​សាស្រ្ត, ការ​ខ្វះខាត​ទ​ស្ស​នៈ នៃការ​រ​ស់នៅ ជាស​ហ​គ​ម​ន៍មួយ, និងអវ​ត្ត​មាន​នៃវិធាន​ប្រ​តិប​ត្តិក្នុង​ពេល​មាន​ជ​ម្លោះ។ ប​ញ្ហាទាំង​បីនេះអាច​មាន​ដំណោះស្រាយ​​ ៣ ​ដែរ គឺការ​ប​ង្កើន​តួនាទីនៃកិច្ច​ស​ន្ទ​នា,​ ការ​ព​ង្រឹង​ស​ហ​គ​ម​ន៍អាស៊ាន​រ​ប​ស់យើង,​ និង​ការ​ព​ង្រឹង​វិធាន​ប្រ​តិប​ត្តិក្នុង ពេល​មាន​ភាព​តាន​តឹង។ ឯកឧត្ត​ម ឧប​នាយ​ក​រ​ដ្ឋ​ម​ន្ត្រី ទៀ បាញ់ បាន​ប​ញ្ជាក់ប​ន្ថែម​ទៀត​ថា ៖ជាញឹក​ញាប់ម​ក​ហើយ​ ការ​រីក​រាល​ដាល​នៃជ​ម្លោះគឺជាល​ទ្ធ​ផ​ល​នៃការ​វាយ​ត​ម្លៃខុស។ រ​ដ្ឋ​មួយ​ប្រ​ហែល​មើល​ឃើញ ការ​ព​ង្រឹង​ក​ម្លាំង ការ​ពារ​ខ្លួន​រ​ប​ស់រ​ដ្ឋ​មួយ​ទៀត​ថា ជាការ​គំរាម​កំហែង​ទៅវិញ​ ហើយ​ខ្លួន​ក៏ស​ម្រេច​ចិត្ត ប​ន្ត​ព​ង្រឹង ស​ម​ត្ថ​ភាព​រ​ប​ស់ខ្លួន​ដែរ ដើម្បីរ​ក្សាប្រៀប​ការ​ពារ​ជាតិ។​ ប្រ​សិន​បើស្ថាន​ភាព​នេះកើត​មាន នោះមិន​យូរ​ប៉ុន្មាន ភាគីទាំង​ពីរ​បាន ធ្វើការ​រ​ត់​ ប្រ​ណាំង​ស​ព្វាវុធ​ ហើយ​ស​ង្រ្គាម​ទ្រ​ង់ទ្រាយ​ធំមួយ​នឹងអាច​កើត​ឡើង​ផ​ង​ដែរ។ ជារួម ការ​វាយ​ត​ម្លៃខុស​បែប​នេះ ច្រើន​តែចេញ ម​ក​ពីការ​មិន​ជឿទុក​ចិត្ត​គ្នាក្នុង​ក​ម្រិត​យុទ្ធ​សាស្រ្ត និង​ការ​មិន​ទុក ចិត្ត​គ្នាទៅវិញ​ទៅម​ក អំពីបំណ​ង​ពិត រ​ប​ស់ស​ម​ភាគីរ​ប​ស់ខ្លួន។ ហេតុនេះ ដំណោះស្រាយ​ក្នុង​ក​រ​ណី នេះគឺភាគីទាំង​ពីរ​នឹង​រ​ត់ប្រ​ណាំង​ស​ព្វាវុធ។     ឯកឧត្ត​ម

 ទៀ បាញ់​ បាន​ប​ន្ត​ថា ៖ ប​ញ្ហាដែលអាច​នាំទៅដ​ល់ការ​រីក​រាល​ដាល​ជ​ម្លោះ គឺការ​ខ្វះស្មារ​តីរ​ស់ជាស​ហ​គ​ម​ន៍មួយ។ វាប្រាក​ដ​ណាស់ថា​ ៖ ប្រ​ទេស​ទាំង​ទ្បាយ​ដែល​មិន​បាន​ចាត់ទុក​ថាខ្លូន​គេជាផ្នែក​មួយ​នៃស​ហ​គ​ម​ន៍​ ពួក​គេនឹង មិន​ជឿទុក​ចិត្ត​គ្នា​ ហើយ​ពួក​គេនឹង​មើល​ឃើញ​មាន​តែក​ម្លាំង​យោធាប៉ុណ្ណោះដែល​ធានាដ​ល់ស​ន្តិសុខ​ខ្លួន។  ប​ញ្ហានេះមាន​ភាព​គ្រោះថ្នាក់ ខ្លាំង​ណាស់ ហើយ​តែង​កើត​ឡើង​ជាញឹក​ញាប់ តែទោះជាយ៉ាង​ណាវាមិន​មែន​មិនអាច ជៀស​វាង​បាន​នោះទេ។ ទោះជាក​ន្ល​ង​ម​ក មិន​ដែល​មាន “រ​ដ្ឋាភិបាល​ពិភ​ព​លោក” មួយ​ស​ម្រាប់ រ​ក្សាស​ន្តិសុខ ពិភ​ព​លោក​ក៏ពិត​មែន ក៏ប៉ុន្តែគេឃើញ​មាន​ក្រុម​ប្រ​ទេស​ផ្សេងៗគ្នាជាច្រើន​តែង​តែបាន​ប​ង្កើត​ឡើង​នូវ​ “ស​ហ​គ​ម​ន៏នៃរ​ដ្ឋ” ដែល​ប​ង្កើត ការ​យោគ​យ​ល់គ្នា និង វិធាន​ផ្សេងៗស​ម្រាប់ដោះស្រាយ​ជ​ម្លោះ។ យ​ន្ត​ការ “ស​ហ​គ​ម​ន៏នៃរ​ដ្ឋ” នេះជាម​ធ្យោបាយ​មួយ ក្នុង​ចំណោម​ម​ធ្យោបាយ​ដែល​មាន​ប្រ​សិទ្ធ​ភាព​បំផុត​ក្នុង​ការ​ប​ន្ថ​យ​ជ​ម្លោះ។ ឯកឧត្ត​ម  ទៀ បាញ់ បាន​ប​ញ្ជាក់ប​ន្ថែម​ទៀត​ថា ៖ ការ​គ្រ​ប់គ្រ​ង​ភាព​តាន​តឹង ជាប​ញ្ហាសំខាន់មួយ​ទាក់ទ​ង​នឹង​ស​ន្តិភាព, ស្ថិរ​ភាព, និង​ការអភិវ​ឌ្ឍ​រ​ប​ស់ប្រ​ទេស,​ តំប​ន់, និង​ពិភ​ព​លោក​ទាំង​មូល។ នេះគឺជាការ​ច​ង់បាន​រួម​រ​ប​ស់ស​ហ​គ​ម​ន៍អន្ត​រ​ជាតិ និង​ជាផ​ល​ប្រ​យោជ​ន៍រ​ប​ស់ប្រ​ទេស​ទាំងអស់ ។ ឯកឧត្ត​ម  បាន​សំដែង​នូវ​ជំនឿជឿជាក់ថា ៖ ដើម្បីគ្រ​ប់គ្រ​ង​ការ​រីក​រាល​ដាល​នេះ ដំបូង​យើង​ត្រូវ​ផ្លាស់ប្តូរ​ទ​ស្ស​នៈរ​វាង​គ្នាទៅវិញ​ទៅម​ក ក៏ដូច​ជាជំរុញ ឱ្យ​មាន​ស្មារ​តី ស​ហ​គ​ម​ន៍មួយ។ យើង​ត្រូវ​ប្រ​កាន់ខ្ជាប់ទំនួល​ខុស​ត្រូវអន្ត​រ​ជាតិ ជាពិសេស​តួនាទី និង​ទំនួល​ខុស​ត្រូវ​រ​ប​ស់ប្រ​ទេស​ធំៗ។ ប្រ​ទេស​ទាំងអស់ ត្រូវ​តែមាន​ទំនួល​ខុស​ត្រូវ​ក្នុង​ការ​រ​ក្សាស​ន្តិភាព, ស្ថិរ​ភាព, និង​កិច្ច​ស​ហ​ប្រ​តិប​ត្តិការ ដើម្បីផ​ល​ប្រ​យោជ​ន៍រួម។ ជ​ម្លោះទាំងអស់ត្រូវ​តែដោះស្រាយ ផ្អែក​លើគោល​ការ​ណ៍នៃច្បាប់អន្ត​រ​ជាតិ, ធ​ម្ម​នុញ្ញអង្គ​ការ​ស​ហ​ប្រ​ជាជាតិ, ប្រ​វ​ត្តិសាស្រ្ត គោរ​ពឯក​រាជ្យ​ភាព​គ្នាទៅវិញ​ទៅម​ក និង​ប​ង្កើន​ផ្នែក​ផ្សេងៗ នៃកិច្ច​ស​ហ​ប្រ​តិប​ត្តិការ​ផ្អែក​លើស​ម​ភាព, ការ​គោរ​ព​គ្នាទៅវិញ​ទៅម​ក និង​ផ​ល​ប្រ​យោជ​ន៍រួម ប្រ​ទេស​តូច ឬធំគឺដូច​គ្នា។ ឱ្យ​កាន់តែលំអិត​ទៀត​នោះ ស​ម្រាប់ប្រ​ទេសអាស៊ាន​យើង យើង​ត្រូវ​គោរ​ព​គោល​ការ​ណ៍យ​ល់ស្រ​ប​គ្នាជាឯក​ច្ឆ​ន្ទ និង​មិន​លូក​ដៃចូល​ប​ញ្ហាផ្ទៃក្នុង ហើយ​រ​ក្សាស្មារ​តីស​ហ​គ​ម​ន៍ និង​ប​ន្ត​ធ្វើការ​ដើម្បីផ​ល​ប្រ​យោជ​ន៍រួម។

          ឯកឧត្ត​ម  ទៀ បាញ់ បាន​ស​ង្ក​ត់ធ្ង​ន់ថា ៖ ការ​យោគ​យ​ល់គ្នានឹង​នាំទៅរ​ក​ទ​ស្ស​នៈវិជ្ជ​មាន។ ទ​ស្ស​នៈល្អលើគ្នាទៅវិញ​ទៅម​ក និង​ត្រូវ​ព​ង្រឹង​ប​ន្ថែម ប្រ​សិន បើយើង​មាន​ស្មារ​តីជាស​ហ​គ​ម​ន៍មួយ។ ផ្អែក​លើក​ត្តាមូល​ដ្ឋាន​ទាំង​នេះ យើង​នឹងអាច​ក​សាង​យ​ន្ត​ការ​ប​ញ្ជៀស​ជ​ម្លោះ និង​ការ​រីក​រាល​ដាល​រ​ប​ស់វា នៅពេល​ដែល​មាន​ជ​ម្លោះកើត​ឡើង។ ជាចុង​ក្រោយ ឯកឧត្ត​ម ទៀ បាញ់ បាន​ធ្វើការ​ក​ត់សំគាល់ថា ៖ មាន​ក​រ​ណី ដែលអាស៊ាន​មាន​ជោគ​ជ័យ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្នុង​ការ​ទ​ប់ស្កាត់ជ​ម្លោះ និង​កាត់ប​ន្ថ​យឱកាស​នៃការ​រីក​រាល​ដាល ហើយ​ទាំងអស់នោះ គឺផ្អែក​ទៅលើការ​ទូត​ប​ង្ការ​ជ​ម្លោះ ប​ន្ថ​យ​ល​ទ្ធ​ភាព​នៃការ ឬវិធីសាស្រ្ត​ប្រ​យុទ្ធ​គ្នា និង ការ​ប្រើប្រាស់វ​ប្ប​ធ​ម៌ស​ន្ទ​នាជំនួស​ទៅការ​ប្រើប្រាស់ក​ម្លាំង ។ ក​ម្ពុជាគាំទ្រឱ្យ​មាន​វ​ប្ប​ធ​ម៌ស​ន្ទ​នា ជាជាង​វ​ប្ប​ធ​ម៌ប្រើប្រាស់ក​ម្លាំង។

                                        សូម​ប​ញ្ជាក់ថា ៖ រ​ហូត​ម​ក​ដ​ល់ពេល​នេះ កិច្ច​ប្រ​ជុំកំពូល​ស​ន្តិសុខអាស៊ី បាន​ប្រែក្លាយ​ទៅ ជាធាតុផ្សំយ៉ាង​សំខាន់នៃនិម្មាប​ក​ម្ម​ស​ន្តិសុខ​នៃតំប​ន់ អាស៊ី ប៉ាស៊ីហ្វិក ។ កិច្ច​ប្រ​ជុំនេះនិង​ប​ន្ត​បំរើជាវេទិការ​ដ៏មាន​សារៈសំខាន់បំផុត​សំរាប់ការអភិវ​ឌ្ឍ​ន៍ និង​ការ​ដឹក​នាំដ៏ឆ្លាត​វៃ និង គោល​ន​យោបាយ​សាធារ​ណ​ដ៏មាន​ប្រ​សិទ្ធ​ភាព ស្តីពីប​ញ្ហ​ប្រ​ឈ​ម​ផ្នែក​ស​ន្តិសុខ ដែល​កំព​ង់ប្រ​ឈ​ម​មុខ​នៅក្នុង​តំប​ន់​។ នៅក្នុង​កិច្ច​ប្រ​ជុំកំពូល​ស​ន្តិសុខអាស៊ីលើក​ទី ១៤  ឬ កិច្ច​ស​ន្ទ​នា សាង​គ្រីឡា ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៥នេះ ស​ន្ទ​រ​ក​ថាគ​ន្លិះ ជាច្រើន បាន​ផ្ត​ល់ឪកាស​សំរាប់អ្ន​ក​ចូក​រួម​ទាំងអស់បាន​យ​ល់ដឹងអំពីរ​ទ​ស្ស​ន​វិស័យ ប​ញ្ហាប្រ​ឈ​ម ផ្នែក​ស​ន្តិសុខ នៅក្នុង​តំប​ន់ និង នៅលើសាក​ល​លោក  ដែល​ត្រូវ​រួម​គ្នាដោះស្រាយ​តាម​ម​ធ្យោបាយ​ដោយ​ស​ន្តិវិធី និង​ស​ន្តិភាព ។

អត្ថបទថ្មីៗ

សេចក្តីប្រកាស

សារជូនពរ

វីដេអូ